Ở tuổi mầm non, catwalk là một lớp vận động và trình diễn giúp trẻ đứng thẳng lưng, bước đi vững và có nhịp theo nhạc, nhìn vào người đối diện, cúi chào, và quen với cảm giác được mọi người nhìn mà vẫn thấy dễ chịu. Lớp catwalk mầm non không đào tạo người mẫu nhí, không dạy tạo dáng người lớn, không thi thố hay chấm điểm; giá trị của nó nằm ở tư thế, nhịp điệu và sự tự tin của một đứa trẻ khi đứng trước tập thể.
Nhiều ba mẹ nghe đến catwalk cho trẻ ba bốn tuổi thì băn khoăn: liệu có sớm quá, có biến con thành "người lớn thu nhỏ" không. Băn khoăn ấy chính đáng. Bài viết này trình bày lớp catwalk mầm non từ phía học vụ: mục tiêu phát triển của nó, nội dung một khoá học, ranh giới không được vượt qua, và cách nhìn tiến bộ của trẻ mà không cần bảng điểm hay thứ hạng.
Catwalk ở tuổi mầm non khác catwalk của người lớn ở đâu
Catwalk của người lớn phục vụ trình diễn thời trang: người mẫu đi để khoe trang phục, tạo dáng theo phong cách của nhà thiết kế, được đánh giá bằng vẻ ngoài. Không một yếu tố nào trong số đó phù hợp với trẻ 3–6 tuổi. Nếu một lớp mầm non sao chép nguyên những thứ ấy, từ dáng hông lắc, ánh mắt lạnh đến trang điểm đậm, thì lớp ấy đã đi sai hướng.
Catwalk cho trẻ mầm non chỉ giữ lại phần lõi có ích cho sự phát triển: đi thẳng, đi đều, đi có nhịp, dừng đúng chỗ, quay người gọn gàng, nhìn vào khán giả và mỉm cười nếu muốn, cúi chào rồi bước về. Đó là những kỹ năng vận động và giao tiếp mà bất kỳ đứa trẻ nào cũng dùng được, từ lúc lên nhận phần thưởng ở lễ tổng kết đến lúc tự giới thiệu ở lớp mới.
Vì vậy, nhiều trường đặt tên lớp là "trình diễn" hay "catwalk – trình diễn" để nhấn mạnh rằng đây là lớp tập thể hiện bản thân, không phải lớp làm mẫu thời trang. Trang phục trong lớp là đồ thường ngày gọn gàng, nhạc là nhạc thiếu nhi hay nhạc không lời vui tươi, và cảm xúc trẻ mang về là "con được mọi người vỗ tay", không phải "con đẹp hơn bạn".
Bốn nhóm nội dung của một lớp catwalk mầm non
Một khoá học thường xoay quanh bốn nhóm nội dung, đan xen trong mỗi buổi chứ không học tách rời. Bảng dưới tóm tắt nội dung và mục tiêu phát triển tương ứng.
| Nhóm nội dung | Trẻ tập gì | Mục tiêu phát triển |
|---|---|---|
| Tư thế | Đứng thẳng lưng, vai mở, đầu ngẩng, hai chân vững | Ý thức về cơ thể, cơ lưng và cơ thân khoẻ |
| Dáng đi và nhịp | Đi theo đường thẳng, bước đều theo nhạc, dừng và quay người | Thăng bằng động, cảm nhịp, phối hợp tay chân |
| Biểu cảm | Nhìn khán giả, mỉm cười tự nhiên, thể hiện vui, ngạc nhiên, tự hào | Nhận biết và thể hiện cảm xúc, giao tiếp không lời |
| Trình diễn | Giới thiệu tên, cúi chào, đón vỗ tay, đi cùng bạn theo đội hình | Tự tin trước tập thể, phối hợp nhóm, chờ lượt |
Mỗi nhóm nội dung đều có mức đơn giản cho trẻ ba tuổi và mức phức tạp hơn cho trẻ năm sáu tuổi. Trẻ ba tuổi có thể chỉ cần đi hết đường kẻ và vẫy tay; trẻ sáu tuổi có thể đi theo đội hình, dừng đúng nhịp nhạc và nói một câu giới thiệu.
Tư thế và dáng đi: nền vận động ít được để ý
Trẻ ngày nay ngồi nhiều hơn các thế hệ trước: ngồi xe, ngồi ghế, ngồi trước màn hình. Lưng cong, vai rũ, đầu chúi về trước xuất hiện sớm ở nhiều trẻ. Lớp catwalk là một nơi hiếm hoi mà tư thế đẹp được coi là mục tiêu chính, được tập có chủ đích qua những bài nhẹ nhàng như đứng dựa lưng vào tường, đi với túi đậu nhỏ trên đầu, ngồi thẳng như cây.
Dáng đi cũng là kỹ năng vận động thật. Đi thẳng trên một đường kẻ đòi hỏi trẻ giữ thăng bằng, đặt chân chính xác, phối hợp tay đánh nhẹ theo chân. Đi đều theo nhạc đòi hỏi trẻ nghe nhịp và điều chỉnh bước. Dừng ở cuối đường, quay người và đi về đòi hỏi kiểm soát quán tính và định hướng không gian. Những điều này gần với lớp dance và lớp võ hơn ba mẹ thường nghĩ.
Lớp catwalk không sửa được các vấn đề cơ xương khớp, và trẻ có dáng đi bất thường hay đau khi đi cần được bác sĩ khám. Nhưng với trẻ phát triển bình thường, vài tháng tập tư thế đều đặn thường giúp trẻ ý thức hơn về cơ thể mình, và ba mẹ hay nhận ra con tự đứng thẳng lên khi được nhắc một câu quen.
Tự tin trước tập thể: điều ba mẹ mong nhất
Phần lớn ba mẹ cho con học catwalk vì mong con mạnh dạn hơn. Mong muốn này hợp lý, nhưng cần hiểu đúng: sự tự tin của trẻ mầm non không đến từ việc được khen đẹp hay được đứng ở giữa sân khấu, mà đến từ trải nghiệm lặp đi lặp lại "mình làm được việc này, mọi người nhìn mình và chuyện đó không đáng sợ".
Lớp catwalk tạo trải nghiệm ấy theo từng bậc nhỏ. Lúc đầu trẻ đi cùng cả lớp, không ai bị nhìn riêng. Sau đó đi theo cặp, theo nhóm nhỏ. Rồi đến lượt đi một mình trên đoạn đường ngắn trước các bạn. Cuối cùng mới là trước ba mẹ trong một buổi trình diễn nhỏ. Mỗi bậc chỉ hơn bậc trước một chút, đủ để thử thách nhưng không đủ để hoảng sợ.
Một trẻ đã quen với cảm giác bị nhìn trong một không gian an toàn thường mang sự thoải mái đó sang nơi khác: giơ tay phát biểu ở lớp, chào người lớn tự nhiên hơn, ít ngượng khi được gọi tên. Đây là phần giá trị lâu dài nhất của lớp, và nó không phụ thuộc vào việc trẻ có "dáng đẹp" hay không.
Những ranh giới lớp catwalk mầm non không được vượt qua
Không người lớn hoá trẻ. Không dạy dáng hông lắc, ánh mắt khiêu khích, tư thế gợi cảm hay bắt chước người mẫu trưởng thành. Động tác và biểu cảm phải là của một đứa trẻ.
Không trang điểm đậm, không trang phục hở hang. Trang phục trong lớp là đồ thường ngày gọn gàng. Ở buổi trình diễn, trang phục vẫn phải hợp lứa tuổi và thoải mái để vận động.
Không chấm điểm, không xếp hạng, không danh hiệu kiểu hoa hậu nhí. Mọi trẻ đều đi, đều được vỗ tay, không ai được gọi là "đẹp nhất" hay "giỏi nhất".
Không bình luận về ngoại hình. Giáo viên không khen chê vóc dáng, cân nặng, màu da, khuôn mặt. Lời khen nhắm vào việc trẻ làm: đi thẳng, dừng đúng nhạc, cúi chào tự tin.
Tôn trọng quyền hình ảnh. Không đăng ảnh, video của trẻ lên mạng khi chưa có sự đồng ý của gia đình và không dùng hình ảnh trẻ để quảng cáo khi chưa được phép.
Một buổi catwalk mầm non trông như thế nào
Một buổi học thường mở bằng vài phút khởi động tư thế: cả lớp làm "cây mọc lên", "đứng như cây", "chim vỗ cánh". Sau đó là phần đi: từng nhóm nhỏ đi trên đường kẻ dán trên sàn, lúc đầu không nhạc, sau đó theo nhạc, tập dừng ở điểm đánh dấu và quay người về. Đây là phần chiếm nhiều thời gian nhất, vì nó luyện cùng lúc thăng bằng, nhịp và sự tập trung.
Tiếp theo là một hoạt động biểu cảm hay đóng vai: đi như chú chim vui, đi như người lính chì, đi như vừa nhận quà. Phần này đem lại nhiều tiếng cười nhất, và cũng là lúc trẻ tập thể hiện cảm xúc trước bạn. Gần cuối buổi, lớp có một "sân khấu nhỏ": từng bạn hoặc từng cặp đi một lượt, dừng, chào, cả lớp vỗ tay.
Buổi học khép lại bằng vài phút thả lỏng và ngồi vòng tròn chia sẻ: hôm nay con thích phần nào, bạn nào đã thử điều mới. Cấu trúc này lặp lại khá giống nhau qua các buổi, nhờ đó trẻ biết điều gì sắp đến và bớt lo, nhất là những trẻ còn rụt rè.
Catwalk trong bức tranh sáu cánh cửa năng khiếu
Trong nhóm các lớp năng khiếu mầm non, catwalk thuộc mảng trình diễn, đứng cạnh dance về vận động theo nhạc và gần với vẽ, nhạc ở phần biểu đạt cảm xúc. Nó hợp với trẻ thích được nhìn, thích mặc đồ đẹp, thích bắt chước; nhưng cũng hữu ích với trẻ rụt rè cần một con đường nhẹ nhàng để quen với tập thể.
Catwalk không phải lớp dành riêng cho bé gái. Đi thẳng, đứng thẳng, nhìn người đối diện và cúi chào tự tin là kỹ năng của mọi đứa trẻ. Nhiều lớp có cả bé trai và bé gái, và những tiết mục hay nhất thường là tiết mục cả nhóm cùng đi theo một câu chuyện.
Lớp catwalk cũng nối tự nhiên với các lớp khác. Tiết mục trình diễn cuối khoá thường có nhạc từ lớp âm nhạc, động tác từ lớp dance, đạo cụ trẻ tự làm ở lớp mỹ thuật. Khi trẻ thấy những thứ mình học ở nhiều nơi gặp nhau trong một tiết mục, trẻ hiểu rằng các năng khiếu không tách rời mà bổ sung cho nhau.
Với người làm giáo dục, câu hỏi để đánh giá một lớp catwalk mầm non luôn là: sau buổi học, trẻ có vui hơn, vững vàng hơn, thoải mái hơn với chính mình không? Nếu câu trả lời là có, lớp đang làm đúng việc.
Những dấu hiệu tiến bộ ba mẹ có thể nhận ra
Tiến bộ trong lớp catwalk mầm non không đo bằng điểm. Ba mẹ có thể nhìn vào những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt thường ngày:
- Con tự đứng thẳng lưng khi nghe câu nhắc quen của cô, như "đứng như cây".
- Con đi lên bục nhận đồ, nhận quà ở trường mà không cần người lớn dắt.
- Con nhìn vào người đối diện khi chào hỏi thay vì cúi gằm mặt.
- Con hào hứng tập "đi catwalk" ở nhà, rủ ba mẹ làm khán giả.
- Con nói được một câu giới thiệu ngắn về mình trước người lạ.
- Con vui vẻ khi được vỗ tay, không quá ngượng cũng không đòi được khen hơn bạn.
Nếu sau một thời gian con vẫn không muốn đi trước mọi người, đó không phải thất bại. Có trẻ cần lâu hơn, có trẻ hợp với lớp khác hơn. Lớp năng khiếu tồn tại để trẻ khám phá, không phải để trẻ ép mình vào một khuôn.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi thì học catwalk được?
Trẻ khoảng ba tuổi đã tham gia được những hoạt động đơn giản như đi theo đường kẻ, đi theo nhạc, vẫy tay chào. Nội dung phức tạp hơn như đội hình, lời giới thiệu hợp với trẻ năm sáu tuổi. Quan trọng là lớp được thiết kế theo lứa tuổi và trẻ thấy vui khi tham gia.
Học catwalk có làm con quá chú ý đến ngoại hình không?
Nếu lớp đúng hướng thì không, vì lời khen nhắm vào việc trẻ làm chứ không vào vẻ ngoài, và không có bình chọn đẹp xấu. Nguy cơ này cao hơn ở những lớp nhấn vào trang điểm, trang phục cầu kỳ và thi thố. Ba mẹ có thể hỏi nhà trường về cách lớp khen và nhận xét trẻ.
Bé trai có nên học catwalk không?
Có. Tư thế đẹp, dáng đi vững, sự tự tin trước tập thể là kỹ năng của mọi trẻ. Nhiều lớp catwalk mầm non có cả bé trai và bé gái, với tiết mục cả nhóm như đoàn thám hiểm hay đội bóng nhí. Điều cần là con có hứng thú hay không.
Catwalk khác gì với lớp dance?
Dance tập trung vào chuyển động theo nhạc, nhiều động tác tay chân, nhiều nhịp phức tạp. Catwalk tập trung vào tư thế, dáng đi, dừng, quay người, biểu cảm và cách xuất hiện trước khán giả. Hai lớp bổ sung cho nhau và thường được kết hợp trong những tiết mục tổng hợp.
Con chưa tự tin thì có theo lớp catwalk được không?
Được, và nhiều trẻ rụt rè hưởng lợi từ lớp vì lộ trình đi từng bậc nhỏ. Giáo viên cho trẻ đi cùng bạn trước, đi một mình sau, không ép trẻ đứng giữa lớp khi chưa sẵn sàng. Ba mẹ nên kể với cô về tính cách của con trước buổi đầu.
