Lớp dance mầm non cần sàn phẳng, sạch, không trơn và có độ đàn hồi (sàn gỗ có lớp đệm hoặc sàn chuyên dụng cho múa), trẻ đi chân trần hoặc giày đế mềm vừa chân, không đi tất trên sàn trơn; quần áo co giãn, thoáng, vừa người, tóc buộc gọn và không đeo trang sức. Những điều này nghe như chi tiết nhỏ, nhưng phần lớn tai nạn trong giờ vận động của trẻ nhỏ đến từ trượt chân, vấp vào đồ, va vào vật cứng, chứ không đến từ động tác khó.
Bài này đi qua từng yếu tố: sàn và không gian phòng tập, chân trần hay giày, trang phục, tóc và phụ kiện, nhiệt độ và nước uống, cùng một danh sách kiểm tra nhanh trước mỗi buổi cho giáo viên và ba mẹ.
Sàn tập: vì sao độ đàn hồi quan trọng
Mỗi lần trẻ bật nhảy và tiếp đất, khớp cổ chân, đầu gối, hông và cột sống phải hấp thụ một lực. Trên sàn bê tông hay gạch đặt trực tiếp trên nền cứng, gần như toàn bộ lực ấy dội lại cơ thể. Một hai lần thì không sao, nhưng một buổi dance có hàng chục, hàng trăm lần tiếp đất.
Sàn có độ đàn hồi, như sàn gỗ đặt trên lớp đệm hay các loại sàn chuyên dụng cho múa, hấp thụ một phần lực tiếp đất. Đây là lý do các phòng tập múa chuyên nghiệp đầu tư cho sàn. Với trường mầm non, nếu không có sàn chuyên dụng, thảm xốp mỏng chắc chắn hoặc sàn gỗ là lựa chọn tốt hơn nhiều so với gạch men.
Tuy vậy, sàn cũng không được quá mềm. Thảm dày, đệm bông làm bàn chân lún, mất thăng bằng, dễ trẹo cổ chân khi xoay. Sàn tốt cho dance là sàn vừa có độ đàn hồi vừa đủ chắc để đứng vững.
Với trường đang chuẩn bị phòng năng khiếu, sàn là khoản nên ưu tiên hơn gương, đèn hay trang trí. Gương giúp trẻ lớn tự chỉnh động tác, nhưng với trẻ mầm non thì không cần thiết; còn sàn tốt bảo vệ khớp của trẻ trong mọi buổi học.
Mặt sàn: không trơn, không dính, sạch
Không trơn. Sàn gạch bóng, sàn gỗ đánh sáp là nguyên nhân trượt ngã phổ biến nhất. Kiểm tra bằng cách cho một người lớn đi chân trần, đi tất và xoay thử.
Không quá dính. Sàn cao su nhám quá mức làm bàn chân bị "bám" khi xoay, gây vặn cổ chân và đầu gối. Dance cần sàn cho phép trượt nhẹ có kiểm soát.
Sạch và khô. Trẻ chân trần, nằm, lăn, ngồi trên sàn, nên sàn phải được lau sạch trước mỗi buổi. Sàn ướt sau khi lau phải khô hoàn toàn trước khi trẻ vào.
Không có vật lạ. Ghim, kẹp tóc, mảnh đồ chơi nhỏ trên sàn có thể làm trẻ đau chân hoặc trượt. Một lượt nhìn kỹ trước giờ học là cần thiết.
Mép thảm phẳng. Thảm ghép phải khít, mép không quăn. Mép thảm quăn là chỗ trẻ vấp ngã.
Đủ sáng. Phòng tập đủ ánh sáng để trẻ nhìn rõ sàn, dấu mốc và bạn bên cạnh. Ánh nắng chiếu loá một góc phòng cũng làm trẻ chói mắt, mất hướng khi xoay.
Không gian phòng tập
Mỗi trẻ cần đủ chỗ để dang tay xoay một vòng mà không chạm bạn, cộng thêm khoảng di chuyển. Phòng chật buộc giáo viên chia lượt hoặc chọn hoạt động ít di chuyển. Đây là lý do số trẻ trong một lớp dance cần tương xứng với diện tích phòng.
Khu vực nhảy không được có góc bàn, chân ghế, kệ đồ, cột nhọn. Những vật không dời được nên được bọc đệm góc. Gương lớn nếu có phải được gắn chắc, là loại kính an toàn, và có khoảng cách với khu vực trẻ chạy nhảy.
Ổ điện, dây loa, dây sạc không được nằm trên sàn khu vực trẻ di chuyển. Loa đặt ở chỗ trẻ không với tới hoặc không va vào. Cửa ra vào thông thoáng, không bị chặn bởi đồ đạc.
Một góc riêng để trẻ cất giày, bình nước, áo khoác giúp khu vực nhảy luôn trống. Khi đồ cá nhân để rải rác quanh phòng, trẻ dễ vấp vào lúc chạy, và giờ học bắt đầu bằng việc dọn dẹp thay vì vận động.
Chân trần, tất hay giày: chọn thế nào
Mỗi lựa chọn có ưu nhược điểm riêng, phụ thuộc chủ yếu vào loại sàn và kiểu hoạt động.
| Lựa chọn | Ưu điểm | Nhược điểm | Hợp khi |
|---|---|---|---|
| Chân trần | Cảm nhận sàn tốt, luyện cơ bàn chân, bám vừa phải | Cần sàn sạch, không có vật lạ; lạnh nếu phòng lạnh | Sàn gỗ, thảm sạch, nhiều hoạt động thăng bằng |
| Giày múa đế mềm | Bảo vệ bàn chân, vẫn uốn được, xoay nhẹ | Phải vừa chân, cần thay khi chân lớn | Lớp có nhiều xoay, sàn không hoàn toàn sạch |
| Tất thường | Ấm chân | Rất trơn trên sàn gỗ, sàn gạch | Hầu như không nên dùng khi nhảy |
| Tất chống trượt | Ấm và có hạt bám | Có loại bám quá, khó xoay | Phòng lạnh, hoạt động ít xoay |
| Giày thể thao | Bảo vệ tốt khi chạy nhảy ngoài trời | Đế dày, nặng, khó cảm nhận sàn, dễ vướng khi xoay | Vận động ngoài sân, không hợp cho lớp dance trong phòng |
Với phần lớn lớp dance mầm non trong phòng có sàn tốt, chân trần là lựa chọn đơn giản và tốt. Điều tuyệt đối tránh là tất thường trên sàn trơn, nguyên nhân trượt ngã hàng đầu.
Giày múa: chọn và dùng cho đúng
Nếu lớp dùng giày, giày múa cho trẻ nhỏ nên có đế mềm, uốn được theo bàn chân, vừa khít mà không chật. Giày rộng làm trẻ vấp, giày chật làm ngón chân bị ép và đau. Bàn chân trẻ lớn nhanh, nên cần kiểm tra cỡ giày thường xuyên, nhất là sau mỗi vài tháng.
Giày nên có dây chun giữ chắc ở mu bàn chân để không tuột khi nhảy. Dây buộc dài dễ bị bung và vướng. Giày đế cứng, có gót, giày búp bê đế trơn, dép lê đều không phù hợp cho giờ dance.
Giày múa chỉ dùng trong phòng tập, không đi ra ngoài, để giữ đế sạch và giữ sàn sạch. Trẻ nên được dạy tự cởi, tự mang và cất giày đúng chỗ, một phần của nề nếp lớp học.
Ba mẹ nên ghi tên con vào giày và kiểm tra giày định kỳ: đế mòn trơn, chun giãn lỏng, đường may bung là lúc cần thay. Giày cũ của anh chị có thể dùng lại nếu còn tốt và vừa chân, không cần mua mới mỗi năm học.
Trang phục cho giờ dance
Trang phục tập nên giúp trẻ chuyển động thoải mái và an toàn, không phải để trông đẹp. Những điều cần lưu ý:
- Co giãn, vừa người: quần dài hoặc quần lửng co giãn, áo thun vừa vặn. Quần áo quá rộng dễ vướng, quá chật cản chuyển động.
- Thoáng mát: chất liệu thấm hút mồ hôi như cotton, nhất là ở khí hậu nóng ẩm.
- Không quá dài: váy dài, quần ống loe dài dễ dẫm phải khi xoay, khi ngồi xuống đứng lên.
- Không chi tiết dễ vướng: dây buộc dài, mũ trùm, khoá kéo to, đính kim sa sắc cạnh.
- Dễ tự mặc: trẻ mầm non nên tự thay được, khuyến khích tự lập và đỡ mất thời gian.
- Phù hợp lứa tuổi: trang phục tập thường ngày của trẻ nhỏ không cần mô phỏng trang phục biểu diễn của người lớn.
Nhiều trường cho trẻ mặc đồng phục thể dục trong giờ dance, như vậy là đủ. Trang phục đặc biệt chỉ cần cho buổi biểu diễn, và vẫn phải đáp ứng các tiêu chí an toàn trên.
Tóc, phụ kiện, nhiệt độ và nước uống
Tóc dài nên buộc gọn bằng chun mềm, không dùng kẹp kim loại, kẹp nhựa cứng, cài tóc có răng, vì khi ngã hoặc nằm xuống sàn, những thứ này có thể đâm vào da đầu. Trang sức như vòng cổ, vòng tay, khuyên tai dài, nhẫn cần được tháo ra trước giờ học vì dễ vướng vào bạn hoặc vào chính trẻ.
Kính mắt là trường hợp riêng: trẻ cần kính để nhìn nên vẫn đeo, nhưng nên có dây đeo mềm giữ kính và giáo viên tránh cho trẻ các hoạt động lăn, chạm sàn bằng mặt. Ba mẹ nên báo giáo viên nếu con đeo kính.
Phòng tập ở khí hậu nóng ẩm cần thông gió tốt. Trẻ nhỏ điều hoà nhiệt kém hơn người lớn, dễ quá nóng khi vận động trong phòng bí. Nếu có máy lạnh, tránh để luồng gió thổi thẳng vào trẻ đang ra mồ hôi.
Mỗi trẻ cần có bình nước riêng, để ở chỗ dễ lấy. Giáo viên nhắc trẻ uống từng ngụm nhỏ trong các khoảng nghỉ, không đợi đến khi trẻ khát. Khăn lau mồ hôi nhỏ cũng hữu ích, nhất là với buổi tập dài.
Danh sách kiểm tra nhanh trước mỗi buổi
Giáo viên có thể dùng danh sách dưới đây trong vài phút trước khi trẻ vào phòng. Ba mẹ dùng phần về trang phục trước khi đưa con đi học.
- Sàn sạch, khô, không có vật lạ; mép thảm phẳng.
- Khu vực nhảy không có đồ đạc cứng, góc nhọn; dây điện đã được dọn.
- Phòng thông thoáng, nhiệt độ dễ chịu.
- Nhạc và loa đã thử, âm lượng vừa phải.
- Nước uống sẵn sàng cho từng trẻ.
- Trẻ đã tháo trang sức, tóc đã buộc gọn bằng chun mềm.
- Trẻ chân trần hoặc mang giày đúng loại; không ai đi tất thường trên sàn trơn.
- Biết trẻ nào hôm nay không khoẻ, đang có chấn thương hay cần lưu ý đặc biệt.
Danh sách này nghe dài, nhưng khi đã thành thói quen, cả lượt kiểm tra chỉ mất vài phút và ngăn được phần lớn những tai nạn nhỏ trong giờ dance.
Vệ sinh phòng tập và đồ dùng chung
Trẻ mầm non ngồi, nằm, lăn trên sàn, cầm chung đạo cụ, nên vệ sinh phòng tập quan trọng không kém an toàn. Sàn được lau sạch mỗi ngày bằng chất tẩy rửa nhẹ, để khô hoàn toàn trước giờ học. Thảm xốp ghép nên được tháo ra lau mặt dưới định kỳ, vì bụi và ẩm dễ đọng ở khe ghép.
Đạo cụ dùng chung như khăn voan, ruy băng, vòng nhựa cần được giặt hoặc lau thường xuyên, nhất là vào mùa dịch bệnh đường hô hấp hay tay chân miệng. Khăn vải có thể giặt sau mỗi tuần sử dụng. Đạo cụ hỏng, rách, bong tróc nên bỏ.
Trẻ rửa tay trước và sau giờ dance là thói quen tốt. Trẻ có vết thương hở ở bàn chân nên mang giày hoặc băng kín, và giáo viên cần biết để tránh cho trẻ những hoạt động chân trần trên sàn chung trong thời gian đó.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ đi chân trần có dễ bị cảm lạnh không?
Đi chân trần trong phòng có nhiệt độ bình thường không làm trẻ cảm lạnh. Nếu phòng máy lạnh quá lạnh, có thể điều chỉnh nhiệt độ hoặc cho trẻ mang giày múa đế mềm. Tránh dùng tất thường thay thế vì rất trơn.
Có cần mua giày múa chuyên dụng cho con không?
Không bắt buộc nếu lớp cho trẻ đi chân trần trên sàn tốt. Nếu lớp yêu cầu giày, chọn giày đế mềm, vừa chân, có chun giữ. Không cần giày đắt tiền, quan trọng là vừa và an toàn.
Con hay bị trượt ngã ở lớp, nên làm gì?
Kiểm tra con có đi tất trên sàn trơn không, giày có rộng hay đế trơn không, sàn có ướt hay mới đánh bóng không. Trao đổi với giáo viên để cùng tìm nguyên nhân. Nếu con ngã nhiều cả ở nơi khác, nên hỏi bác sĩ nhi.
Trang phục biểu diễn cho trẻ cần lưu ý gì?
Trang phục biểu diễn vẫn cần thoải mái, không quá dài, không có chi tiết sắc hay dễ bung. Kiểu dáng và màu sắc hợp với tuổi thơ, không mô phỏng trang phục người lớn. Cho trẻ mặc thử và nhảy thử trước ngày diễn.
Lớp dance ở trường không có sàn gỗ thì sao?
Thảm xốp ghép chắc chắn, phẳng là giải pháp phổ biến và hiệu quả. Nếu chỉ có sàn gạch, giáo viên giảm các hoạt động bật nhảy liên tục, ưu tiên chuyển động mềm, và cho trẻ mang giày đế mềm có độ bám vừa phải.
